Người gầy vẫn có thể bị mỡ máu cao? 4 nguyên nhân không nên bỏ qua
Nhiều người cho rằng mỡ máu cao chỉ xảy ra ở những người thừa cân, béo phì. Vì thế, nếu sở hữu vóc dáng gầy hoặc cân nặng bình thường, họ thường ít quan tâm đến chỉ số cholesterol của mình.
Tuy nhiên, người gầy vẫn có thể bị mỡ máu cao. Cân nặng chỉ là một trong nhiều yếu tố liên quan đến tình trạng rối loạn lipid máu. Di truyền, chế độ ăn uống, mức độ vận động và một số bệnh lý cũng có thể ảnh hưởng đến các chỉ số này.
1. Vì sao người gầy vẫn có thể bị mỡ máu cao?
Mỡ máu là cách gọi thông thường của các chất béo lưu hành trong máu, trong đó có cholesterol và triglyceride. Xét nghiệm lipid máu thường đánh giá các chỉ số như cholesterol toàn phần, LDL-cholesterol, HDL-cholesterol và triglyceride.
Rối loạn lipid máu có thể bao gồm tình trạng LDL-cholesterol hoặc triglyceride tăng cao, HDL-cholesterol thấp hoặc sự kết hợp của nhiều bất thường.
Điều quan trọng là không thể đánh giá các chỉ số mỡ máu chỉ bằng vóc dáng bên ngoài. Một người có chỉ số BMI bình thường vẫn có thể có cholesterol cao.
2. Bốn nguyên nhân khiến người gầy có thể bị mỡ máu cao
Chế độ ăn uống chưa hợp lý
Ngay cả khi không tăng cân, việc thường xuyên tiêu thụ thực phẩm giàu chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa vẫn có thể ảnh hưởng bất lợi đến cholesterol máu.
Những thực phẩm cần lưu ý bao gồm thịt nhiều mỡ, một số loại thịt chế biến sẵn, bánh ngọt công nghiệp và các món ăn chứa nhiều chất béo không lành mạnh.
Thay vì chỉ quan tâm đến lượng thức ăn, mỗi người cũng cần chú ý đến chất lượng chất béo trong khẩu phần hằng ngày.
Yếu tố di truyền
Một số người có cholesterol cao do yếu tố di truyền, điển hình là tăng cholesterol máu gia đình.
Trong trường hợp này, LDL-cholesterol có thể tăng cao từ khi còn trẻ, dù người mắc không thừa cân và duy trì chế độ sinh hoạt tương đối lành mạnh.
Nếu gia đình có người cholesterol cao hoặc mắc bệnh tim mạch sớm, bạn nên trao đổi với bác sĩ về việc kiểm tra lipid máu.
Ít vận động
Cân nặng bình thường không đồng nghĩa với việc cơ thể được vận động đầy đủ.
Thói quen ngồi lâu, ít hoạt động thể chất có thể ảnh hưởng đến sức khỏe chuyển hóa, trong đó có các chỉ số lipid máu.
Duy trì vận động thường xuyên giúp cải thiện sức khỏe tim mạch và hỗ trợ kiểm soát một số yếu tố nguy cơ.
Ảnh hưởng từ bệnh lý và thuốc
Một số tình trạng sức khỏe như suy giáp, đái tháo đường và bệnh thận có thể liên quan đến rối loạn lipid máu.
Bên cạnh đó, một số loại thuốc cũng có thể làm thay đổi chỉ số cholesterol hoặc triglyceride.
Nếu kết quả xét nghiệm bất thường, bác sĩ có thể cần đánh giá thêm các nguyên nhân liên quan thay vì chỉ dựa vào chế độ ăn uống và cân nặng.
3. Người gầy bị mỡ máu cao có dấu hiệu gì?
Phần lớn trường hợp cholesterol cao không gây ra triệu chứng rõ ràng. Người mắc vẫn có thể sinh hoạt bình thường và không nhận thấy sự thay đổi đáng kể về sức khỏe.
Đây cũng là lý do nhiều người chỉ phát hiện bất thường khi khám sức khỏe hoặc thực hiện xét nghiệm máu.
Tình trạng LDL-cholesterol cao kéo dài có thể góp phần hình thành mảng xơ vữa trong động mạch, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch.
Vì vậy, không nên đợi đến khi xuất hiện triệu chứng mới quan tâm đến các chỉ số mỡ máu.
4. Làm thế nào để biết mình có bị mỡ máu cao?
Cách đáng tin cậy để đánh giá tình trạng lipid máu là thực hiện xét nghiệm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Một bộ xét nghiệm lipid máu thường bao gồm:
Cholesterol toàn phần: Tổng lượng cholesterol trong máu.
LDL-cholesterol: Thường được gọi là cholesterol xấu; nồng độ cao có liên quan đến nguy cơ xơ vữa động mạch.
HDL-cholesterol: Thường được gọi là cholesterol tốt, tham gia vận chuyển cholesterol từ các mô về gan.
Triglyceride: Một dạng chất béo trong máu; khi tăng cao có thể liên quan đến nguy cơ sức khỏe tùy theo mức độ.
Kết quả cần được đánh giá cùng tuổi, bệnh sử, tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ tim mạch khác. Không nên tự kết luận chỉ dựa vào một chỉ số riêng lẻ.
5. Người gầy nên làm gì để duy trì mỡ máu khỏe mạnh?
Dù cân nặng ở mức bình thường, bạn vẫn nên duy trì những thói quen có lợi cho tim mạch:
Ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ.
Hạn chế chất béo bão hòa, tránh chất béo chuyển hóa; ưu tiên nguồn chất béo không bão hòa phù hợp.
Duy trì hoạt động thể chất thường xuyên, phù hợp với thể trạng.
Không hút thuốc lá và hạn chế đồ uống có cồn.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ và trao đổi với bác sĩ về thời điểm xét nghiệm mỡ máu phù hợp.
Nếu đã được chẩn đoán rối loạn lipid máu, cần tuân thủ kế hoạch theo dõi và điều trị của bác sĩ. Không tự ý ngừng thuốc chỉ vì cân nặng bình thường.
Kết luận
Người gầy vẫn có thể bị mỡ máu cao. Vóc dáng bên ngoài không phản ánh đầy đủ tình trạng cholesterol và triglyceride trong máu.
Thay vì chỉ dựa vào cân nặng, hãy chú ý đến chế độ ăn, vận động, tiền sử gia đình và việc kiểm tra các chỉ số sức khỏe phù hợp.
Chủ động hiểu đúng về mỡ máu là bước quan trọng để chăm sóc sức khỏe tim mạch lâu dài.

